Institut braka u rimskom pravu

Mihajlović, Aleksandar (2014) Institut braka u rimskom pravu. Zbornik radova Nova naučna edukativna misao (2). pp. 5-14. ISSN 2334-8631

Text A.Mihajlović-Institut braka u Rimskom pravu.pdf - Published Version Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial No Derivatives. Download (8MB)

Abstract

Ovaj rad ima za cilj da objasni opšti pojma rimskog braka, kao i dva oblika rimskog braka i njegovog značaja kroz istoriju. Analizirane su neke bitne klasifikacije bračnih smetnji i podele braka prema vrstama. Iznete su osnovne karakteristike o imovinskim odnosima bračnih drugova, kao i način prestanka braka i pravne posledice njegovog prestanka. U Rimskom pravu sporazum stvara brak. Deca iz takvog braka dolaze pod vlast oca i njegovog šefa porodice pater familias-a. Poligamija nije bila dozvoljena. Žena je dobijala društveni položaj muža i bila je obavezna na vernost, pod pretnjom krivične odgovornosti. Uobičajeno je bilo za devojčice da se udaju kad steknu punoletstvo, odnosno, već sa dvanaestom godinom života. Nad ličnošću žene u manus-u, starešina porodice imao je sva prava, koja je imao i nad ostalim licima alieni iuris. Ova prava prostirala su se kao ius vitae ac necis. U braku zaključenom u nekoj od starih formi — coemptio, confarreatio — nad ženom je bila zasnivana vlast ili manus starešine porodice muža ili samog muža, ako je bio sui iuris. Ovakav brak u kome je dolazilo do tzv. conventio in manum bio je poznat kao manus-brak ili brak sa manusom. Odnosi žene u braku sa manusom prema mužu koji nije bio sui iuris bili su regulisani običajnim i faktičkim putem. Osnovno i jedino pravo koje je dobijala žena udata u braku sa manusom bilo je pravo nasleđa. Ovo pravo bilo je izjednačeno sa naslednim pravima ostalih ženskih članova domus-a. Nasuprot tome, pri braku zaključenom u formi ususa nije bio zasnivan manus ni muža, ni šefa njegove porodice. U ovom braku žene su ostajale lica sui iuris, ako su to bile pre zaključenja braka, odnosno ostajale su u vlasti svoga pater familias-a, ako su pre zaključenja braka bile alieni iuris. Ovaj brak bio je poznat kao brak bez manusa (matrimonium sine manu). Odnosi bračnih drugova bili su bitno različiti u braku sa manusom od odnosa bračnih drugova u braku bez manusa. Brak sa manusom (matri-monium cum manu) i brak bez manusa (matrimonium sine manu) predstavljali su zato dve bitno različite vrste bračnih veza.

Actions (login required)

View Item